Recensenten
over 'De tweeling'
´Want wat De Loo in deze roman
doet, lees je zelden: in een huiveringwekkende discussie van ruim vierhonderd
pagina's wordt ruimte gegeven aan de positie, het standpunt, de gevoelens
van Duitse mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog.'
André Matthijsse in Haagsche Courant, 5 november 1993
'Het zou een experiment kunnen zijn in een onderzoek naar invloeden
van de omgeving op iemands houding en gedrag. Zet twee identieke vrouwen
in twee landen met uiteenlopende politieke stelsels en vergelijk hoe
ze zich ontwikkelen.
(...)
Hoe gekunsteld een dergelijk plot misschien ook klinkt, in de roman
blijkt dit tegenover elkaar zetten van twee parallelle levens wonderbaarlijk
goed te werken. Het boek krijgt er meer diepte door. Afwisselend worden
in een stevige, vlotte stijl episoden uit het recente Duitse en Nederlandse
verleden beschreven en daartussen door wordt alles van twee kanten in
dialogen becommentarieerd. Al pratende krijgen de twee vrouwen steeds
meer begrip voor elkaar. In het begin zijn ze volledig van elkaar vervreemd,
maar geleidelijk wordt hun band hechter.'
Reinjan Mulder in de NRC, 5 november 1993
'Dat Tessa de Loo's "De tweeling" mij als Duitse lezer
verrast, komt door de ongebruikelijke verschuiving van het morele perspectief.
(...)
De opdeling in goed en kwaad, waarbij op enkele uitzonderingen na alle
Duitsers als daders en alle objecten van hun fascistische agressie als
slachtoffers zijn te beschouwen, wordt door Tessa de Loo in haar boek
op twee manieren doorbroken. Allereerst door de compactheid en de rijkdom
aan details in haar beschrijving van het alledaagse leven onder het
nationaal-socialisme en door de karakters van haar twee hoofdfiguren.'
Dirk Schümer in NRC Handelsblad, 16 september 1994
'Die "confrontatie" tussen de twee zussen draait om een
ethische kwestie: hoe je dient te leven. Strenge Lotte hamert op de
vrije keuze daarin, terwijl de pragmatische Anna op de toenmalige omstandigheden
wijst en haar eigen leven vergoelijkt.'
Jeroen Vullings in Vrij Nederland, 8 januari 1994
'Hoewel de verhalen van Anna soms met afstand en ironie verteld worden,
zijn ze kleurrijker, dramatischer en overtuigender dan die van de Hollandse
Lotte. Ze krijgt van de auteur ook de meeste ruimte om haar verhaal
te vertellen, mede omdat ze veel meer rekenschap van haar leven moet
geven dan Lotte.'
M.Wilcke-van der Linden in Nederlands Dagblad, 18 december 1993
'Meer pretentie dan het tonen van "de andere kant" heeft
de roman niet, er is geen filosofische diepgang, geen volslagen nieuwe
visie. Dat hoeft ook niet. Anna's leven is zo authentiek dat alleen
daardoor de roman geslaagd is. Tessa de Loo is een groot vertelster.
Zij is echter geen groot stilist. De uitdrukkingen en beelden waarmee
zij situaties typeert zijn vaak sleets. (...) Geen afgrijselijke clichés,
wel keurig literair correct taalgebruik. Maar een meeslepend epos als
"De tweeling" overleeft zulke kleine gebreken met gemak.'
Aleid Truijens in Elsevier, 20 november
1993
'De lezers, kortom, laten zich niet verneuken door slechte recensies,
malen niet om gebrek aan erkenning van de lapzwansen die hier in Nederland
jury's bevolken en kranten volschrijven.
De lezer heeft allang ontdekt dat we hier te maken hebben met een monumentale
meeslepende roman over twee zusters van wie de een in Nederland en de
ander in Duitsland de oorlog meemaakte zodat ze, als ze elkaar na vele
jaren ontmoeten, elkaar kunnen confronteren met hun verhaal van de oorlog.'
Maarten 't Hart in Haagsche Courant, 8 december 1995
'Ganz erstaunlich ist die Fähigkeit
der jungen Autorin die diese Zeit überhaupt nicht erlebt hat, sondern
offenbar durch überaus gründliche zeitgeschichtliche Recherchen
kennt, sich in die alltäglichen, die teilweise banalen, manchmal
auch grotesken und ausgesprochen komischen oder tragikomischen Situationen
hineinzuversetzen, welche bislang in den literarischen Versuchen, die
Hilerzeit darzustellen, nur am Rande und nebenbei zur Sprache gekommen
sind.'
Gerd-Klaus Kaltenbrunner in: Welt am
Sonntag, 1. Oktober 1995
'Tessa de Loos Roman 'Die Zwillinge'
ist eine Allegorie auf das Verhältnis nicht nur zwischen Menschen,
die durch die Macht des Schiksals auseinandergetrieben werden, sondern
auch über die komplexe Beziehung von Völkern in unserum Jahrhundert.'
Margarete von Schwarzkopf, NDR Radio,
31. Oktober 1995
'Tessa de Loos faire, beide Seiten
ausleuchtende Wiedergabe zweier Frauenschicksale ist weit eintfernt
von billiger Schwarz-Weiß-Malerei. Die unsicher tastenden Versuche
der alten Damen, Vergangenes zu verkraften, Gefühlen wie Wut, Trauer
und Reue freien Lauf zu lassen, werden durch die Schlichtheit der Sprache
noch verstärkt.
Mit großer Eindringlichkeit und Detailkenntnis schildert de Loo
die Schrecken des Krieges und die Angst vor den Nazis auf beiden Seiten
der Grenze.'
Inge Zenker-Baltes in Bremer Nachrichten,
28. November 1995
'Tessa de Loo betreibt in den Lebensberichten
der Zwillingschwestern keine Schwarzweißmalerei. Weder gerät
ihr die Figur von Annas Ehemann zu eimem grobschlächtigen und tumben
Kriegsbegeisterten, noch gibt er im holländischen Widerstand nur
reine Seelen. Und sie streut immer wieder Salz in die offenen Wunden.'
Jeanette Stickler in Rhein Merkur, 1.
Dezember 1995
'Die Autorin scheut vor keinem Tabu
zurück. Ein echter Roman über eine ebenso echte - und schwierige
- Vergangenheitsbewältigung, die ungesagt besagt. Es gibt Dinge,
die man einem Überlebenden nicht verzeiht; doch ist das auch eine
unverzeihliche Haltung.'
Edwin Hartl in Die Furch, 11. Januar
1996
' The novel moves between comtemporary
sections, describing the sisters' wary reconciliaton, and flashbacks
to theire respective wartime expierences. Details of time, place and
atmosphere are presented with a generous sympathy that stops short of
special pleading.'
Christina Koning in The Times, April
29, 2000
'It is much more than a novel about
the resentment of a country towards its erstwhile enemy. It is about
human character, how it is shaped by external events and the degree
to which individuals retain choice over their actions. It is also gripping,
heart-breaking and humane, leaving open until the very last page the
question of whether old enemies can become friends.'
Joan Smith in The Sunday Times, May
7, 2000
'Tessa de Loo's achievement is to
personalise this still unassimilated period of history.'
Amanda Hopkinson in The Independent,
June 23, 2000
'De Loo speaks with compassion about
the futility of grudges, yet she seems to realize that soms rifts may
be reconcilable. Forgiveness may nog always be possible - for many,
the wounds of war are too deep for that - but some degree of understanding
is the first step toward healing.'
Susan Horsburgh in Time, June 26, 2000
'De Loo's characterizations do not
degenerate into allegory, and ethical questions aren't simplified for
the reader's comfort.'
William Ferguson in The New York Times
Book Review, August 27, 2000
'The tensions and rivalries between
the sisters make for an acute and compassionate exploration of individual
actions against a background of political upheaval and war. De Loo's
approach to history is made more impressive by her deceptively simple
prose.
The Twins is an original, gripping and thought-provoking novel,
which derservedly became one of the biggest Dutch bestsellers of the
1990s.'
Louise Dymoke in Literary Review, August,
2000
'De Loo's considerable achievement
is to not shirk awkward issues of guilt while treating her delicate
subject matter with extraordinary compassion.'
David Vincent in The Observer, April
22, 2001
terug
naar Recensenten over ´De tweeling'
